Wanneer is een woning levensloopbestendig genoeg om er oud in te worden?

Het is een vraag die veel mensen zichzelf stellen als ze wat ouder worden, of als ze een ouder zien worstelen met een woning die eigenlijk niet meer past. Is dit huis geschikt voor de komende twintig jaar? En zo niet, wat dan?

Levensloopbestendig wonen klinkt als een technisch begrip, maar het gaat in de kern om een heel gewone vraag: kun je in je huidige woning blijven wonen als je minder mobiel wordt, als je zorg nodig hebt, of als een trap op een dag echt een probleem wordt? Niet over vijf jaar pas, maar ook over tien of vijftien jaar?

In dit artikel leg ik uit waar je op kunt letten, wat een woning wel of niet geschikt maakt om oud in te worden, en hoe je kunt bepalen of verbouwen de slimste keuze is of dat een andere woning je meer zekerheid geeft voor de toekomst.

Wat betekent levensloopbestendig eigenlijk?

Een levensloopbestendige woning is een woning die geschikt is, of eenvoudig geschikt te maken is, voor bewoning op hoge leeftijd. Ook als je minder mobiel wordt, een rollator of rolstoel nodig hebt, of thuis zorg ontvangt.

Het gaat daarbij om vier dingen: toegankelijkheid, veiligheid, gebruiksgemak en aanpasbaarheid. Die vier begrippen klinken abstract, maar ze zijn heel concreet te vertalen naar je eigen woning. Een woning die goed scoort op al deze punten geeft je de vrijheid om zo lang mogelijk zelfstandig te blijven wonen, op je eigen tempo en op je eigen manier.

Er is geen officiële checklist of wettelijk keurmerk waar iedere woning aan moet voldoen. Wel zijn er duidelijke richtlijnen die een goed beeld geven van wat een woning levensloopbestendig maakt.

De vier pijlers van een levensloopbestendige woning

Toegankelijkheid

De eerste en meest bepalende vraag: zijn alle dagelijkse functies bereikbaar zonder trap? Slapen, douchen, koken en wonen. Als dat nu al het geval is, of als de woning zo is ingedeeld dat dit met relatief kleine aanpassingen te realiseren is, dan is de basis goed.

Brede deuren (minimaal 85 centimeter, voor een rolstoel ideaal 120 centimeter), drempelvrije doorgangen en een toegankelijke entree zonder treden zijn de voornaamste criteria. Een inloopdouche of de mogelijkheid om die te realiseren maakt ook een groot verschil.

Veiligheid

Veel ongelukken thuis zijn te voorkomen door kleine aanpassingen. Een gladde badkamervloer, een slecht verlichte gang of een trap zonder goede leuning zijn risico's die je niet altijd opmerkt zolang je er nog goed tegenop kunt. Een levensloopbestendige woning is zo ingericht dat die risico's zijn geminimaliseerd, met goede verlichting, antislipvloeren op de juiste plekken en handgrepen waar nodig.

Gebruiksgemak

Dit gaat over de kleine dingen die het dagelijks leven comfortabeler maken als je ouder wordt. Denk aan een werkblad in de keuken dat op de juiste hoogte staat, voldoende ruimte om een scootmobiel te parkeren en op te laden, of bedieningspanelen en schakelaars die zonder moeite bereikbaar zijn. Gebruiksgemak wordt pas echt merkbaar als het er niet is.

Aanpasbaarheid

Een woning hoeft niet nú al volledig ingericht te zijn op later wonen. Wat telt is of de woning zo gebouwd of ingedeeld is dat aanpassingen later eenvoudig en betaalbaar zijn. Zijn de leidingen aangelegd op plekken waar later een badkamer of slaapkamer op de begane grond mogelijk is? Is er ruimte voor een traplift als dat nodig is? Die flexibiliteit bepaalt mede hoe toekomstbestendig een woning werkelijk is.

Vijf vragen waarmee je je eigen woning kunt beoordelen

Je hoeft geen bouwkundige te zijn om een redelijk beeld te krijgen van hoe levensloopbestendig jouw woning is. Stel jezelf deze vijf vragen.

Kun je slapen, douchen en je dagelijkse bezigheden doen zonder een trap te hoeven nemen, of is dat met een kleine aanpassing te realiseren?

Zijn de buitendeur, de badkamer en de slaapkamer bereikbaar voor iemand met een rollator of een rolstoel, zonder dat er drempels of smalle doorgangen zijn die dat onmogelijk maken?

Is de woning veilig voor iemand die minder stabiel ter been is? Denk aan de badkamer, de gang, de tuin en de entree.

Zijn er aanpassingen nodig om de woning over tien jaar nog goed te laten werken, en zijn die aanpassingen realistisch gezien de indeling en de constructie van de woning?

Past de woning bij hoe je leven er over vijf tot tien jaar uit kan zien, of lost een aanpassing nu een probleem van vandaag op terwijl het probleem van morgen onbesproken blijft?

Als je bij twee of meer van deze vragen twijfelt, is het verstandig om de situatie serieus te bekijken. Niet omdat het nu al urgent is, maar juist omdat je nu nog de ruimte hebt om goed na te denken.

Wat zijn de kosten van een woning levensloopbestendig maken?

Dat varieert enorm, afhankelijk van de staat van de woning en welke aanpassingen nodig zijn.

Kleine aanpassingen zoals het verwijderen van drempels, het plaatsen van handgrepen, betere verlichting of een antislipvloer in de badkamer kosten doorgaans enkele honderden tot een paar duizend euro. Die zijn snel gemaakt en leveren direct resultaat.

Grotere aanpassingen, zoals het realiseren van een slaapkamer of badkamer op de begane grond, vragen een investering van ruwweg 5.000 tot 25.000 euro, afhankelijk van wat er al aanwezig is en wat er structureel veranderd moet worden.

Een aanbouw, waarbij je ruimte toevoegt aan de woning om gelijkvloers wonen mogelijk te maken, begint al gauw bij 30.000 euro en kan oplopen tot 50.000 euro of meer.

Die bedragen zijn niet niks. En ze zijn ook niet altijd terug te verdienen bij een eventuele verkoop van de woning later. Dat maakt de afweging tussen verbouwen en verhuizen naar een woning die al levensloopbestendig is een serieuze vraag, die meer mensen zichzelf zouden moeten stellen voordat de situatie het voor hen beslist.

Levensloopbestendig wonen in de regio De Bilt en omgeving

Wie in De Bilt, Bilthoven, Zeist, Groenekan, Maartensdijk of Hollandsche Rading woont en nadenkt over de toekomst van zijn of haar woning, staat voor een specifieke afweging. Veel woningen in deze regio zijn grote, grondgebonden koopwoningen met een forse tuin, vaak gebouwd in een periode dat levensloopbestendigheid nog geen rol speelde in het ontwerp.

Dat betekent dat de aanpassing van dit soort woningen soms complexer en duurder is dan je vooraf zou denken. Tegelijkertijd is er in de regio een toenemend aanbod van woningen die van nature beter aansluiten bij wat senioren zoeken, gelijkvloerse appartementen, kleinere eengezinswoningen zonder trap en nieuwbouwprojecten die levensloopbestendigheid als uitgangspunt nemen.

Als gespecialiseerde makelaar in levensloopbestendige woningen in deze regio ken ik het aanbod goed en help ik je de juiste afweging te maken. Niet door een standaard antwoord te geven, maar door samen te kijken wat bij jouw situatie, jouw woning en jouw woonwens past.

Ik begeleid senioren in de regio al langer bij dit soort keuzes als seniorenmakelaar in De Bilt en omgeving.

Wanneer is verhuizen naar een levensloopbestendige woning slimmer dan verbouwen?

Verbouwen heeft een duidelijk voordeel: je blijft in de vertrouwde omgeving. Maar er zijn situaties waarbij verhuizen naar een woning die al levensloopbestendig is de betere keuze is.

Als de verbouwing die nodig is groot en duur is, terwijl er in de regio woningen beschikbaar zijn die al aan de meeste eisen voldoen, dan betaal je twee keer. Eén keer voor de verbouwing, en één keer voor het feit dat de woning daarna nog steeds niet ideaal is.

Als de woning in zijn geheel niet goed past bij hoe je leven er over tien jaar uitziet, niet alleen de indeling maar ook de grootte, de tuin, het onderhoud, dan lost een verbouwing een deel van het probleem op maar niet het geheel.

En als er in de huidige woning aanzienlijke overwaarde zit, kan verhuizen naar een passende levensloopbestendige woning financieel een slimmere zet zijn dan investeren in een verbouwing waarvan je de kosten nooit volledig terugverdient.

Meer over die afweging lees je in het artikel verbouwen of verhuizen als senior.

Wat ik voor je kan betekenen

Makelaardij Boogaard is gespecialiseerd in levensloopbestendige woningen in de regio De Bilt en omgeving. Dat betekent dat ik niet alleen weet welke woningen in de regio levensloopbestendig zijn of eenvoudig levensloopbestendig te maken zijn, maar ook dat ik jou kan helpen bepalen of jouw huidige woning met aanpassingen voldoende toekomstbestendig is, of dat een andere woning je meer zekerheid geeft voor de lange termijn.

Een eerste gesprek is altijd vrijblijvend. We kijken samen naar jouw situatie, jouw woning en jouw woonwens voor de toekomst. Wil je ook weten wat je huidige woning waard is? Dan kun je direct een gratis waardebepaling aanvragen.

Mijn naam is Marieke Boogaard. Neem gerust contact op, dan kijken we samen wat voor jou de logische volgende stap is.